Tamme Kastanje
Tamme Kastanje

De Tamme Kastanje (Castanea sativa) is een interessante plant. Het is een loofboom uit de Napjesdragersfamilie (Fagaceae) die een hoogte kan bereiken van 25-35 meter. De boom is gemakkelijk herkenbaar aan de enkelvoudige, grof gezaagde, lancetvormige bladeren die glanzend donkergroen zijn aan de bovenzijde en aan de onderzijde iets lichter. De bloeiwijzen zijn aarvormig, eerst rechtopstaand en later hangend. Bovenaan staan de mannelijke stuifmeelbloemen en onderaan de vrouwelijke bloemen. Het zaad is een noot (=kastanje) die in een bolster zit met scherpe, groene stekels, je kunt ze vrijwel niet zonder handschoenen aanpakken. De kastanjes zelf hebben een “pluimpje”. Let er wel op dat je alleen kastanjes raapt die er vol en rond uitzien. Platte, verschrompelde exemplaren zijn lege schillen. De kastanjes zijn rijp in de herfst en kunnen geschild en gegeten worden.

De Paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) is daarentegen niet eetbaar. En wist je dat deze tot een andere plantenfamilie, namelijk de Zeepboomfamilie (Sapindaceae), behoort? De bolsters van de paardekastanje hebben een paar slappe stekels, maar je kunt je er niet of nauwelijks aan prikken. Paardekastanjes zijn helemaal rond, zonder pluimpje. Zorg dat je zeker weet dat je met een Tamme Kastanje te maken hebt, want van het eten van Paardenkastanjes kan je erg ziek worden.

paardenkastanje
Paardenkastanje

De Tamme Kastanje bevat heel veel vitamine C en mineralen. De belangrijkste mineralen zijn koper en mangaan. Medicinaal worden vooral het blad en de bast ingezet. De plant heeft milde expectorerende eigenschappen, wat betekent dat het helpt bij het ophoesten van slijmen. Dit is met name te danken aan de aanwezige saponinen. Het wordt dus ingezet bij bronchitis en hoest. Toch zijn er andere planten die hier beter voor werken zoals Hyssop (Hyssopus officinalis), Eucalyptus (Eucalyptus globulus) of Griekse Alant (Inula helenium), om maar iets te noemen. Toediening kan als tinctuur of glyceriet. Ook tegen aambeien kan de plant worden ingezet. Daarnaast kan de noot van de Tamme Kastanje toegepast worden voor herstel na een zware ziekte. Door de vele mineralen, koolhydraten, vezels en vitaminen ben je snel weer op de been. Er zijn geen bijwerkingen bekend.

Culinair kan je lekkere gerechten maken met Tamme Kastanje. Het is trouwens een misvatting dat je er dik van wordt. De noot bevat vezels, gezonde onverzadigde vetzuren en complexe koolhydraten die veel energie geven en een lang gevoel van verzadiging, maar waar je niet dik van wordt. Je kunt ze na het rapen best een paar dagen laten liggen, omdat de noten tanninen bevatten die het spijsverteringsproces kunnen beïnvloeden. Je kunt ze koken en tot een mooie puree verwerken. Deze is supervoedzaam en heeft een heerlijk aardse ietwat zoete smaak, maar is ook heel zwaar. Een kleine portie volstaat om je uren gevuld te voelen. Helaas gaat door het koken een groot deel van de vitamine C verloren. Ook in stoofpotjes en soepen is het een welkom, herfstig ingrediënt. Verder wordt het gepoft en als tussendoortje gegeten. Voor mij is dat puur jeugdsentiment, omdat dit in België (waar ik ben opgegroeid) veel op kermissen verkocht wordt. De lijst met culinaire mogelijkheden is eindeloos. Wat dacht je bijvoorbeeld van chocoladefudge met Kastanjes? Klinkt verrukkelijk, toch? Ten slotte wordt er van Kastanjes meel gemaakt waar je brood mee kunt bakken. Leuk om mee te experimenteren. Een recept voor een heerlijke soep met paddenstoelen en kastanjes vind je hier!

Reageren?