vlierbessenDe Gewone Vlier (Sambucus nigra) behoort tot de Muskuskruidfamilie (Adoxaceae). Het is een kleine boom met een struikachtig karakter. Het blad is tegenoverstaand met 5 tot 7 blaadjes aan een steeltje. De blaadjes zijn getand. De jonge bladeren ruiken naar verbrande popcorn als je ze tussen je vingers kneust. De crèmekleurige bloemen bloeien tussen mei en juli en staan in schermen die bedekt zijn met stuifmeel. Ze hebben een weeïge, zoete geur. De zwarte en zoete bessen zijn in augustus en september rijp en kunnen dus op het moment van schrijven van dit artikel geplukt worden. Er zit soms enkele weken verschil in de bloeitijd en rijping van de vlierbessen tussen verschillende standplaatsen. Als je ziet dat de bessen op een zonnige standplaats al verdwenen zijn, dan kun je het nog eens proberen in de schaduw.

Culinair wordt de plant veel gebruikt. De bloemknoppen kan je inleggen en eten als kappertjes. Van de bloesem kan je heerlijke limonade, wijn en thee maken en je kunt het gebruiken als smaakgever in allerlei gerechten. Om de ietwat weeïge smaak en geur echt lekker te maken, wordt de bloesem vaak gecombineerd met citroen. De bessen kunnen gebruikt worden in jam, siroop, sap, wijn, likeur, chutney, etc. Kook de bessen altijd voor gebruik, vanwege de aanwezigheid van sambunigrine (= cyanogene glycoside). Deze stof kan flink wat diarree opleveren, maar verdwijnt in het kookproces.

De Gewone Vlier wordt ook medicinaal en cosmetisch ingezet. De plant ondersteunt het immuunsysteem. De bloemen zijn antiviraal actief en de bessen stimuleren de weerstand door de aanwezigheid van antioxidanten. Vlier wordt toegepast bij griep en kan een aanval met 3-4 dagen verkorten. Het is daarnaast een urinedrijver, waardoor afvalstoffen sneller uit het lichaam worden gevoerd, en bij darminfecties werkt het ontkrampend en antibacterieel. De bloesem heeft bovendien een ontspannend effect op het zenuwstelsel. Uitwendig heeft de bloesem een verzachtende en verzorgende werking op de huid. Het bleekt sproeten en helpt ouderdomsvlekken verminderen. Daardoor is het een interessant ingrediënt in crème, met name voor de rijpere huid.

De plant wordt zowel in- als uitwendig gebruikt. Er zijn weinig contra-indicaties, maar er kan wel interactie plaatsvinden met diabetesmedicatie, dus kijk uit als je dit soort middelen gebruikt in combinatie met Vlier.

Reageren?